Η ημέρα μπορεί να τελειώνει, όμως οι σκέψεις συχνά δεν σταματούν μαζί της. Ίσως μετά τη δουλειά να νιώθετε ένα σφίξιμο στο στήθος, να αποφεύγετε μια δύσκολη συζήτηση με τον σύντροφό σας ή να αναρωτιέστε γιατί επαναλαμβάνετε επιλογές που σας πληγώνουν. Η τηλεψυχοθεραπεία ενηλίκων μπορεί να δημιουργήσει έναν σταθερό, ασφαλή χώρο για να μιλήσετε γι’ αυτά που σας βαραίνουν, χωρίς η απόσταση να σας στερεί την ανθρώπινη επαφή και τη συστηματική φροντίδα.
Δεν πρόκειται απλώς για μια συνεδρία μέσω οθόνης. Όταν γίνεται με σωστό πλαίσιο, επαγγελματική δεοντολογία και ουσιαστική θεραπευτική σχέση, η εξ αποστάσεως ψυχοθεραπεία είναι μια κανονική θεραπευτική διαδικασία. Μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα τα συναισθήματά σας, να αναγνωρίσετε μοτίβα που σας εγκλωβίζουν και να βρείτε πιο λειτουργικούς τρόπους να σχετίζεστε με τον εαυτό σας και τους άλλους.
Τι είναι η τηλεψυχοθεραπεία ενηλίκων
Η τηλεψυχοθεραπεία πραγματοποιείται με προγραμματισμένες συνεδρίες μέσω ασφαλούς βιντεοκλήσης. Ο θεραπευόμενος και ο ψυχολόγος συναντιούνται σε συγκεκριμένη ημέρα και ώρα, με την ίδια συνέπεια που θα είχε μια συνεδρία στο γραφείο. Η θεραπευτική δουλειά περιλαμβάνει ακρόαση, διάλογο, διερεύνηση, ψυχοεκπαίδευση και, όπου χρειάζεται, πρακτικές ασκήσεις ή συμφωνημένους στόχους ανάμεσα στις συνεδρίες.
Για πολλούς ανθρώπους, η οθόνη στην αρχή μοιάζει με εμπόδιο. Συχνά όμως, αφού δημιουργηθεί εμπιστοσύνη, η προσοχή στρέφεται σε όσα πραγματικά έχουν σημασία: στη φωνή, στις παύσεις, στο συναίσθημα, στις λέξεις που μέχρι τώρα ήταν δύσκολο να ειπωθούν. Η ποιότητα της θεραπείας δεν καθορίζεται μόνο από τον χώρο, αλλά από τη γνώση του επαγγελματία, τη συνέπεια του πλαισίου και την αυθεντική σχέση που χτίζεται.
Η προσέγγιση χρειάζεται να είναι εξατομικευμένη. Κάποιος μπορεί να ζητά άμεσα εργαλεία για τις κρίσεις πανικού ή το έντονο άγχος στη δουλειά. Κάποιος άλλος μπορεί να επιθυμεί να καταλάβει γιατί οι σχέσεις του καταλήγουν στο ίδιο επώδυνο σημείο. Μια συνθετική θεραπευτική ματιά μπορεί να συνδυάσει στοιχεία Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας με βαθύτερη ψυχοδυναμική διερεύνηση, ανάλογα με τις ανάγκες, την ιστορία και τον ρυθμό του κάθε ανθρώπου.
Πότε μπορεί να σας ταιριάξει
Η εξ αποστάσεως θεραπεία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν η μετακίνηση δυσκολεύει τη συνέπεια. Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή μένετε μακριά από το γραφείο, εργάζεστε με απαιτητικό ωράριο, ταξιδεύετε συχνά ή έχετε οικογενειακές ευθύνες που κάνουν ένα σταθερό ραντεβού δύσκολο. Η δυνατότητα να συνδεθείτε από έναν ιδιωτικό χώρο μπορεί να μειώσει ένα πρακτικό εμπόδιο και να επιτρέψει στη θεραπεία να αποκτήσει συνέχεια.
Μπορεί επίσης να είναι μια καλή επιλογή αν αισθάνεστε πιο άνετα στο οικείο σας περιβάλλον. Για ορισμένους ανθρώπους, τα πρώτα βήματα προς την ψυχοθεραπεία είναι φορτισμένα με αμηχανία, φόβο ή την ανησυχία ότι θα κριθούν. Η σύνδεση από το σπίτι δεν εξαφανίζει αυτά τα συναισθήματα, αλλά μερικές φορές τα κάνει πιο διαχειρίσιμα, ώστε να δοθεί χώρος στην πραγματική επικοινωνία.
Η τηλεψυχοθεραπεία μπορεί να υποστηρίξει ανθρώπους που βιώνουν άγχος, καταθλιπτική διάθεση, κρίσεις πανικού, θυμό, παρορμητικές αντιδράσεις, δυσκολίες στις σχέσεις ή αυτοϋπονομευτικές συμπεριφορές. Μπορεί ακόμη να βοηθήσει ενήλικες με δυσκολίες που συνδέονται με ΔΕΠΥ, ιδιαίτερα όταν η πίεση της καθημερινότητας επηρεάζει την οργάνωση, την επικοινωνία και τη συντροφική ζωή.
Δεν είναι, ωστόσο, η ίδια επιλογή για όλους και για κάθε στιγμή. Σε μια οξεία κρίση, όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τον εαυτό σας ή για κάποιον άλλο, προτεραιότητα είναι η άμεση επικοινωνία με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή η μετάβαση σε κοντινό νοσοκομείο. Η διαδικτυακή συνεδρία δεν αντικαθιστά την επείγουσα φροντίδα.
Η ασφάλεια δεν αφορά μόνο την πλατφόρμα
Η εμπιστευτικότητα είναι θεμέλιο της ψυχοθεραπείας, είτε η συνεδρία γίνεται δια ζώσης είτε διαδικτυακά. Ο επαγγελματίας οφείλει να εργάζεται με σεβασμό στο απόρρητο, στους κανόνες δεοντολογίας και στα προσωπικά δεδομένα. Παράλληλα, η προστασία του θεραπευτικού χώρου χρειάζεται και τη δική σας συμμετοχή.
Ιδανικά, επιλέξτε ένα δωμάτιο όπου μπορείτε να μιλήσετε χωρίς να σας ακούει κάποιος άλλος. Τα ακουστικά είναι συχνά χρήσιμα, ιδιαίτερα όταν συγκατοικείτε. Κλείστε ειδοποιήσεις, ενημερώστε τους ανθρώπους του σπιτιού ότι δεν θέλετε να διακοπείτε και βεβαιωθείτε ότι η συσκευή σας έχει επαρκή μπαταρία και σταθερή σύνδεση.
Αυτές οι μικρές προετοιμασίες δεν είναι τυπικές λεπτομέρειες. Αν κατά τη συνεδρία ανησυχείτε μήπως ανοίξει η πόρτα ή αν κρατάτε χαμηλά τη φωνή σας, είναι πιο δύσκολο να αφεθείτε σε όσα έχετε ανάγκη να εκφράσετε. Ένας προστατευμένος χώρος στέλνει και ένα ουσιαστικό μήνυμα στον εαυτό σας: αυτή η ώρα έχει αξία.
Τι γίνεται μέσα σε μια συνεδρία από απόσταση
Η πρώτη συνεδρία είναι συνήθως ένας χώρος γνωριμίας. Μπορείτε να περιγράψετε τι σας έφερε στην αναζήτηση βοήθειας, τι σας δυσκολεύει αυτή την περίοδο και τι θα θέλατε να αλλάξει. Δεν χρειάζεται να έχετε έτοιμη μια τέλεια αφήγηση ούτε να γνωρίζετε από την αρχή ποιο είναι «το πρόβλημα». Αρκεί να ξεκινήσετε από εκεί που βρίσκεστε.
Στη συνέχεια, η θεραπεία αποκτά τον δικό της ρυθμό. Αν, για παράδειγμα, ο θυμός εμφανίζεται ξαφνικά στις συγκρούσεις, μπορεί να διερευνηθεί τι προηγείται του ξεσπάσματος: η αίσθηση απόρριψης, η κούραση, η ντροπή, η αδυναμία να εκφραστεί ένα αίτημα. Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία μπορεί να προσφέρει τρόπους αναγνώρισης των αυτόματων σκέψεων και ρύθμισης της έντασης. Η βαθύτερη διερεύνηση μπορεί να φωτίσει γιατί ένα συγκεκριμένο μοτίβο έχει τόσο μεγάλη συναισθηματική δύναμη.
Το ίδιο ισχύει για το άγχος. Δεν αρκεί πάντα να μάθετε μια τεχνική αναπνοής, παρότι αυτή μπορεί να είναι πολύτιμη σε μια δύσκολη στιγμή. Χρειάζεται συχνά να κατανοήσετε τι σημαίνει για εσάς η αποτυχία, ο έλεγχος, η κριτική ή η ανάγκη να είστε διαρκώς διαθέσιμοι. Η θεραπεία μπορεί να συνδέει το άμεσο «τι κάνω όταν πανικοβάλλομαι;» με το βαθύτερο «τι φοβάμαι ότι θα συμβεί αν δεν τα καταφέρω;».
Η σχέση παραμένει ανθρώπινη
Μια συχνή απορία είναι αν μπορεί να δημιουργηθεί αληθινή σύνδεση χωρίς φυσική παρουσία. Η απάντηση εξαρτάται από τον άνθρωπο, τις συνθήκες και τη θεραπευτική σχέση. Για κάποιους, η δια ζώσης επαφή είναι αναντικατάστατη. Για άλλους, η σταθερή επαφή μέσω βιντεοκλήσης γίνεται ένας βαθιά ουσιαστικός τόπος ασφάλειας και ειλικρίνειας.
Σημασία έχει να μη νιώθετε ότι αντιμετωπίζεστε σαν ένα σύνολο συμπτωμάτων ή σαν μια γρήγορη υπόθεση προς επίλυση. Η καλή ψυχοθεραπεία βασίζεται στην αποδοχή, στην ενσυναίσθηση και στην αυθεντικότητα. Ο θεραπευτής δεν είναι εκεί για να αποφασίσει ποιοι πρέπει να είστε, αλλά για να σας βοηθήσει να καταλάβετε καλύτερα τον εαυτό σας, να δείτε τις δυνατότητές σας και να κινηθείτε προς αλλαγές που έχουν προσωπικό νόημα.
Πώς να επιλέξετε με προσοχή
Πριν ξεκινήσετε, είναι εύλογο να ρωτήσετε για την εκπαίδευση και την επαγγελματική ιδιότητα του ψυχολόγου, τον τρόπο διεξαγωγής των συνεδριών, την πολιτική ακυρώσεων και την προστασία της εμπιστευτικότητας. Είναι επίσης θεμιτό να μιλήσετε ανοιχτά για την αμφιβολία σας σχετικά με την εξ αποστάσεως διαδικασία. Η θεραπεία δεν απαιτεί να είστε βέβαιοι από την πρώτη ημέρα. Απαιτεί, κυρίως, να υπάρχει επαρκής ασφάλεια ώστε να δοκιμάσετε.
Δώστε χρόνο και στη δική σας εμπειρία. Μετά από μερικές συναντήσεις, αναρωτηθείτε αν αισθάνεστε ότι ακούγεστε με προσοχή, αν υπάρχει σαφήνεια στο πλαίσιο και αν μπορείτε σταδιακά να μιλήσετε με λιγότερη άμυνα. Δεν είναι απαραίτητο κάθε συνεδρία να είναι εύκολη. Είναι όμως σημαντικό να υπάρχει σεβασμός, συνεργασία και η αίσθηση ότι η δυσκολία σας αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα και φροντίδα.
Το να ζητήσετε υποστήριξη δεν σημαίνει ότι δεν τα καταφέρατε μόνοι σας. Μπορεί να είναι η στιγμή που επιλέγετε να μη συνεχίσετε μόνοι σας απέναντι σε ό,τι σας εξαντλεί. Ένα σταθερό ραντεβού, ακόμη και μέσα από μια οθόνη, μπορεί να γίνει ένα ήσυχο αλλά ουσιαστικό βήμα προς την αλλαγή και μια πορεία προς την ευημερία.