Η ψυχολογία πίσω από τη χαμένη ερωτική επιθυμία.
Η πιο συχνή παρεξήγηση είναι ότι η έλλειψη επιθυμίας οφείλεται στην ηλικία, στα παραπανίσια κιλά, στον χρόνο που πέρασε.
Στο προηγούμενο άρθρο μας, αναλύσαμε το «Σύνδρομο των Συγκατοίκων» και πώς η ρουτίνα σκοτώνει τη συναισθηματική σύνδεση. Σήμερα, θα μιλήσουμε για την πιο οδυνηρή συνέπεια αυτής της αποξένωσης: την απόλυτη παύση της σεξουαλικής επαφής.
Στο γραφείο μου, η σιωπή που συνοδεύει αυτό το θέμα είναι εκκωφαντική. Ζευγάρια που κάποτε δεν μπορούσαν να κρατήσουν τα χέρια τους μακριά ο ένας από τον άλλον, τώρα περνούν μήνες ή και χρόνια κοιμώμενοι πλάτη με πλάτη. Το κρεβάτι δεν είναι πια ο χώρος της απόλυτης ένωσης, αλλά ένα πεδίο μάχης όπου μετριέται η απόσταση, η απόρριψη και η ενοχή.
Δεν φταίει η ηλικία, ούτε η έλξη
Η πιο συχνή παρεξήγηση είναι ότι η έλλειψη επιθυμίας οφείλεται στην ηλικία, στα παραπανίσια κιλά, στον χρόνο που πέρασε. Η κλινική αλήθεια είναι διαφορετική: Το μεγαλύτερο σεξουαλικό όργανο δεν βρίσκεται στο σώμα μας, αλλά στον εγκέφαλό μας. Όταν η συναισθηματική ασφάλεια καταρρέει, το σώμα «κλειδώνει».
Ας δούμε δύο πολύ τυπικά σενάρια που συναντώ διαρκώς στις συνεδρίες μου:
Σενάριο 1ο: Η Συνεχής Απόρριψη (Ο «Κυνηγός») Ο Γιώργος και η Μαρία. Ο Γιώργος προσπαθεί να την πλησιάσει στο κρεβάτι, αλλά η Μαρία γυρίζει πλευρό, επικαλούμενη κούραση. Ο Γιώργος νιώθει βαθιά απόρριψη. Δεν του λείπει απλώς η σωματική εκτόνωση· του λείπει η επιβεβαίωση. Η συνεχής άρνηση γίνεται επίθεση στην αυτοεκτίμησή του. Σκέφτεται: “Δεν με θέλει πια. Δεν την ελκύω”. Ο πόνος του μετατρέπεται σε θυμό, νεύρα την επόμενη μέρα, ή ειρωνικά σχόλια.
Σενάριο 2ο: Το Βάρος της Υποχρέωσης (Ο «Αποστασιοποιημένος») Ας δούμε τώρα την πλευρά της Μαρίας. Η Μαρία έχει τρέξει όλη μέρα με τη δουλειά, το σπίτι, τις υποχρεώσεις. Νιώθει ότι ο Γιώργος δεν τη βοηθά ή δεν την ακούει πραγματικά όταν του μιλάει. Όταν εκείνος την αγγίζει το βράδυ, το σώμα της παγώνει. Το σεξ γι’ αυτήν δεν είναι απόλαυση εκείνη τη στιγμή· είναι μια ακόμα απαίτηση στο τέλος μιας εξαντλητικής μέρας. Όσο ο Γιώργος την πιέζει (ή θυμώνει), τόσο εκείνη νιώθει ενοχές και κλείνεται περισσότερο στο καβούκι της.
Αυτός είναι ο Χορός του Κυνηγού και του Αποστασιοποιημένου. Όσο ο ένας πιέζει για επαφή (ψάχνοντας επιβεβαίωση), τόσο ο άλλος απομακρύνεται (ψάχνοντας χώρο).
3 Πρώτες Βοήθειες: Τι μπορείτε να κάνετε απόψε
Πριν το χάσμα γίνει αγεφύρωτο, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που μπορείτε να εφαρμόσετε για να σπάσετε τον πάγο:
- Βγάλτε το σεξ «εκτός τραπεζιού» (Προσωρινά): Συμφωνήστε ότι για τις επόμενες εβδομάδες δεν θα υπάρξει σεξουαλική επαφή. Αυτό ακούγεται παράδοξο, αλλά λειτουργεί λυτρωτικά. Αφαιρεί αμέσως την πίεση (performance anxiety) από τον σύντροφο που αποφεύγει, και την αγωνία της απόρριψης από τον σύντροφο που κυνηγά.
- Επιστροφή στο απλό άγγιγμα: Αφού η πίεση για σεξ αφαιρεθεί, αρχίστε να αγγίζεστε ξανά δίχως σκοπιμότητα. Μια αγκαλιά στην κουζίνα, ένα χάδι στον ώμο, το να κρατηθείτε από το χέρι βλέποντας τηλεόραση. Το σώμα πρέπει να ξαναμάθει ότι το άγγιγμα είναι ασφαλές και δεν οδηγεί απαραίτητα σε μια «υποχρέωση».
- Αλλάξτε τον διάλογο (CBT Τεχνική): Αντί να πείτε “Ποτέ δεν κάνουμε σεξ, με αποφεύγεις”, δοκιμάστε να πείτε “Μου λείπει η αίσθηση ότι είμαστε κοντά, νιώθω μοναξιά”. Η πρώτη φράση προκαλεί άμυνα. Η δεύτερη προκαλεί ενσυναίσθηση.
Η Συνθετική Λύση: Θεραπεύοντας τη Ρίζα
Τα παραπάνω tips είναι εξαιρετικά για τις “πρώτες βοήθειες”, αλλά για να χτιστεί ξανά μια υγιής ερωτική ζωή με διάρκεια, πρέπει να δούμε τι κρύβεται κάτω από τα σεντόνια. Εδώ παρεμβαίνει η Συνθετική Συμβουλευτική:
- Γνωσιακή-Συμπεριφορική (CBT): Δουλεύουμε πάνω στα επικοινωνιακά λάθη και τις γνωσιακές στρεβλώσεις (π.χ. “Αν δεν με θέλει απόψε, σημαίνει ότι δεν με αγαπάει πια”). Σπάμε τα μοτίβα του θυμού και της παθητικής επιθετικότητας.
- Ψυχοδυναμική: Ερευνούμε το μοτίβο Προσκόλλησης (Attachment style) του καθενός. Μήπως ο φόβος της απόρριψης σας παραλύει επειδή βιώσατε συναισθηματική εγκατάλειψη στο παρελθόν; Μήπως η σωματική εγγύτητα σας πνίγει γιατί μάθατε να προστατεύετε τον εαυτό σας κρατώντας αποστάσεις;
Η απώλεια της ερωτικής ζωής δεν είναι μια θανατική καταδίκη για τη σχέση σας, αλλά το πιο ηχηρό καμπανάκι ότι η ψυχή σας διψάει για ασφάλεια. Μη ζείτε με την ντροπή. Σπάστε τη σιωπή. Στην ιστοσελίδα μου θα βρείτε τους τρόπους επικοινωνίας για να κάνουμε μαζί το πρώτο βήμα προς την επανασύνδεση.
Κλείστε μια ενημερωτική συνεδρία
Βιβλιογραφία
Johnson, S. (2008). Hold me tight: Seven conversations for a lifetime of love. Hachette UK.
Clymer, S. R., Cole, E. M., Harriger, D. J., & Burrow, S. D. (2008). Rekindling Desire: A Step-By-Step Program to Help Low-Sex and No-Sex Marriages: McCarthy, B., & McCarthy, E. New York: Brunner-Routledge, 2003, 216 pp., $16.95 (paperback).
Nagoski, E. (2015). Come as you are: The surprising new science that will transform your sex life. Simon and Schuster.
Perel, E. (2007). Mating in captivity: Unlocking erotic intelligence.